Diyet ve Beslenme Rehberleri

Keto diyeti, karbonhidrat alımını ciddi şekilde sınırlayıp yağ tüketimini artırarak ketosis durumuna ulaşmayı hedefleyen bir beslenme şeklidir. Vücut enerji için glikoz yerine ketonları kullanır. Et, balık, yumurta, yeşil sebzeler ve sağlıklı yağlar temel gıdalardır.

Vegan beslenme, hayvansal hiçbir ürün tüketmeyen ve sadece bitkisel kaynaklarla beslenen bir yaşam tarzıdır. Et, süt, yumurta ve bal dahil tüm hayvansal ürünler hariç tutulur. Sebze, meyve, tahıl, baklagil ve kuruyemiş temel gıdalardır.

Vejetaryen beslenme, et tüketmeyen ancak süt, yumurta ve bazen balık içerebilen bir beslenme şeklidir. Lakto-ovo vejetaryenler süt ve yumurta tüketir. Sebze, tahıl, baklagil ve süt ürünleri temel gıdalardır.

Glutensiz diyet, buğday, arpa ve çavdar içeren gıdaları hariç tutan bir beslenme şeklidir. Çölyak hastaları ve gluten hassasiyeti olanlar için zorunludur. Pirinç, mısır, patates ve glutensiz unlar kullanılır.

Laktozsuz diyet, süt şekeri olan laktozu içermeyen veya laktoz sindirim enzimi ile desteklenen bir beslenme şeklidir. Laktoz intoleransı olanlar için gereklidir. Laktozsuz süt ürünleri veya bitkisel alternatifler kullanılır.

Düşük kalorili diyet, günlük enerji alımını kısıtlayarak kilo vermeyi hedefleyen bir beslenme şeklidir. Kalori açığı oluşturulur; ancak vitamin ve mineral dengesi korunmalıdır. Sebze, protein ve lif ağırlıklı beslenme önerilir.

Akdeniz diyeti, zeytinyağı, balık, sebze, meyve, tahıl ve baklagil ağırlıklı geleneksel Akdeniz beslenmesini temel alır. Kırmızı et ve tatlı sınırlıdır. Kalp sağlığı ve uzun ömür ile ilişkilendirilir.

Paleo diyet, taş devri insanlarının beslenmesini taklit eden bir yaklaşımdır. İşlenmemiş et, balık, yumurta, sebze, meyve, kuruyemiş ve tohumlar tüketilir. Tahıl, süt ürünleri ve işlenmiş gıdalar sınırlıdır.

Düşük karbonhidrat diyeti, günlük karbonhidrat alımını sınırlayarak kan şekerini ve insülini kontrol altında tutmayı hedefleyen bir beslenme şeklidir. Et, balık, yumurta, sebze ve sağlıklı yağlar ön plandadır.

Yüksek protein diyeti, kas yapımı ve tokluk hissi için protein alımını artıran bir beslenme şeklidir. Et, balık, yumurta, süt ürünleri ve baklagiller temel protein kaynaklarıdır. Sporcu ve kilo verme hedeflerinde yaygındır.

Sporcu beslenmesi, performans, kas gelişimi ve toparlanma için optimize edilmiş bir beslenme yaklaşımıdır. Protein, karbonhidrat ve yağ dengesi antrenman hedeflerine göre ayarlanır. Makro ve mikro besin takibi önemlidir.

Çocuk beslenmesi, büyüme ve gelişme için gerekli besin öğelerinin dengeli alındığı bir beslenme şeklidir. Protein, kalsiyum, demir ve vitaminler önemlidir. Çocukların damak zevki ve alerji durumu dikkate alınmalıdır.

Hamile beslenme, anne ve bebek sağlığı için folik asit, demir, kalsiyum ve protein ihtiyacının karşılandığı özel bir dönemdir. Dengeli ve çeşitli beslenme önemlidir. Bazı gıdalardan (çiğ et, pastörize edilmemiş süt) kaçınılmalıdır.

Emziren anne beslenmesi, süt kalitesi ve miktarı için yeterli kalori, protein, kalsiyum ve sıvı alımının sağlandığı özel bir dönemdir. Bazı baharatlar bebekte gaz yapabilir; dikkatli tüketilmelidir.

Diyabet diyeti, kan şekerini kontrollü tutmak için karbonhidrat, lif ve öğün zamanlamasının düzenlendiği bir beslenme şeklidir. Glisemik indeks ve porsiyon kontrolü önemlidir. Kompleks karbonhidratlar ve protein tercih edilir.

Tansiyon diyeti, hipertansiyonu kontrol altında tutmak için tuz alımının sınırlandığı ve potasyum, magnezyum içeren gıdaların artırıldığı DASH benzeri bir beslenme şeklidir. Sebze, meyve, tam tahıl ve az yağlı protein önerilir.

Kolesterol diyeti, kan kolesterolünü düşürmek için doymuş yağ ve trans yağ alımının sınırlandığı, lif ve omega-3'ün artırıldığı bir beslenme şeklidir. Zeytinyağı, balık, sebze ve tam tahıllar önerilir.

Anti-inflamatuar diyet, kronik inflamasyonu azaltmak için işlenmiş gıdalardan kaçınılan, sebze, meyve, balık, zeytinyağı ve baharatların ön planda olduğu bir beslenme şeklidir. Zerdeçal, zencefil ve isot gibi baharatlar destekleyicidir.

Detoks diyeti, vücudu toksinlerden arındırmak için kısa süreli, sebze, meyve, su ve bitki çayları ağırlıklı bir beslenme şeklidir. Ağır ve işlenmiş gıdalar sınırlanır. Doktor kontrolünde uygulanmalıdır.

Intermittent fasting (aralıklı oruç), yeme ve oruç pencerelerinin planlandığı bir beslenme düzenidir. 16:8, 18:6 veya 5:2 gibi çeşitli protokoller vardır. Kalori kısıtlaması ile birlikte kilo verme hedeflenir.

Whole30, 30 gün boyunca şeker, tahıl, süt ürünleri, baklagil ve işlenmiş gıdaları hariç tutan bir eliminasyon programıdır. Et, balık, yumurta, sebze, meyve ve kuruyemiş temel gıdalardır. Reaksiyon belirleme amaçlıdır.

DASH diyeti (Dietary Approaches to Stop Hypertension), tansiyonu düşürmek için tasarlanmış bir beslenme planıdır. Düşük sodyum, yüksek potasyum, magnezyum ve kalsiyum içerir. Sebze, meyve, tam tahıl, az yağlı süt ve protein önerilir.

Düşük FODMAP diyeti, irritabl bağırsak sendromu (IBS) belirtilerini azaltmak için fermente olabilir karbonhidratların (FODMAP) sınırlandığı geçici bir eliminasyon programıdır. Belirli meyve, sebze, tahıl ve süt ürünleri kısıtlanır.

Eliminasyon diyeti, gıda alerjisi veya hassasiyetini belirlemek için belirli gıdaların geçici olarak çıkarılıp sonra tekrar tanıtıldığı bir programdır. Süt, gluten, yumurta, soya ve kabuklu deniz ürünleri sık eliminasyon hedefleridir.

Sağlıklı yaşlanma beslenmesi, ileri yaşta kemik, kas, kalp ve beyin sağlığını destekleyen dengeli bir beslenme şeklidir. Protein, kalsiyum, D vitamini, B12 ve lif önemlidir. Çeşitli ve lezzetli yemekler iştahı teşvik eder.